Η σημασία της έρευνας
Η αρχαιολογική έρευνα Κυμισάλας θεωρείται εξαιρετικής σημασίας για το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, αλλά και την τοπική κοινωνία, καθώς πέραν του επιστημονικού έργου που παράγεται, επιτελούνται δύο ακόμη σημαντικοί στόχοι: α) η εκπαίδευση των φοιτητών και φοιτητριών της Κατεύθυνσης Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου στην έρευνα πεδίου και β) η ανάδειξη μιας περιοχής με ιδιαίτερο περιβαλλοντικό και οικολογικό ενδιαφέρον.
Η εκπαιδευτική διάσταση της αρχαιολογικής έρευνας
Κάθε χρόνο τόσο στην επιφανειακή επιθεώρηση, όσο και στην συστηματική ανασκαφική έρευνα εκπαιδεύονται πολλοί/ες προπτυχιακοί/ες και μεταπτυχιακοί/ες φοιτητές και φοιτήτριες της Κατεύθυνσης Αρχαιολογίας του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών, αλλά και συνεργαζόμενων ιδρυμάτων της αλλοδαπής, όπως της, Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών της Βαρσοβίας, καθώς και φοιτητές/τριες της Σχολής Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Οι φοιτήτριες και οι φοιτητές αρχαιολογίας που συμμετέχουν, αναλαμβάνουν ρόλους αρχαιολόγων, πάντα υπό την καθοδήγηση των διευθυντών της ανασκαφής ή έμπειρων επιστημονικών συνεργατών, με σκοπό, μετά το πέρας μιας ανασκαφικής περιόδου να έχουν αποκτήσει εμπειρίες, που θα τους επιτρέπουν να αντιληφθούν επαρκώς το ρόλο, τη σημασία αλλά και την τυπική διαδικασία μιας ανασκαφής, προσόντα απαραίτητα για τον κάθε εν δυνάμει αρχαιολόγο.
Επιπλέον οι φοιτήτριες και οι φοιτητές Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου έχουν τη σπάνια τύχη να συμμετέχουν σε μια αρχαιολογική έρευνα, η οποία διεξάγεται από κοινού με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, γεγονός που έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς εμπλέκει στην εκπαιδευτική διαδικασία μέλη της Τοπικής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, τα οποία έχουν μια πολύ πλούσια εμπειρία στο πεδίο, γνωρίζουν πολύ καλά την αρχαιολογία της Ρόδου και μπορούν να κινούνται και να επιλύουν προβλήματα πρακτικής και επιστημονικής φύσης με μεγάλη ευελιξία.
Η ανάδειξη της περιοχής
Η αρχαιολογική έρευνα αποτελεί μία πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάδειξη του περιβαλλοντικού και οικολογικού πλούτου της περιοχής, καθώς οι ορατές και άμεσα επισκέψιμες αρχαιότητες του Δήμου των Κυμισαλέων έχουν τη μοναδική τύχη να βρίσκονται εντός της περιοχής Ακραμίτης-Αρμενιστής-Ατάβυρος, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως προστατευμένη περιοχή του δικτύου Natura 2000.
Αυτό το συγκριτικό πλεονέκτημα της περιοχής, σε συνδυασμό με την ανάδειξη των αρχαιολογικών θέσεων και μνημείων, θα μπορούσε να οδηγήσει σύντομα στη δημιουργία ενός μοναδικού αρχαιολογικού-οικολογικού πάρκου και στην ανάπτυξη αειφόρων δράσεων, με κεντρικό άξονα, αφενός ένα εκτεταμένο υπαίθριο αρχαιολογικό μουσείο (που θα απαρτίζεται από διάφορες σημαντικές αρχαιολογικές θέσεις και μνημεία της περιοχής) και αφετέρου θέσεις περιβαλλοντικού και οικολογικού ενδιαφέροντος, που θα διασυνδέονται μεταξύ τους με περιπατητικά μονοπάτια. Η υλοποίηση μιας τέτοιας δράσης θα διασφαλίσει τη φυσιογνωμία της περιοχής διασώζοντας έτσι, τόσο τις εξαιρετικής σημασίας αρχαιότητες, όσο και τους μοναδικούς οικοτόπους της περιοχής και θα οδηγήσει σε μια αειφορική και βιώσιμη ανάπτυξη την ημιορεινή περιοχή του Ακραμίτη.
Στο πλαίσιο αυτό η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου χρηματοδότησε το έργο «Ανάδειξη της ακρόπολης του Αγίου Φωκά και διασύνδεσή της με τη νεκρόπολη της Κυμισάλας», το οποίο υλοποιείται μέσα από μια προγραμματική σύμβαση μεταξύ Πανεπιστημίου Αιγαίου, Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Πέραν των ερευνητικών και ακαδημαϊκών προεκτάσεων το εν λόγω έργο αποτελεί στην πραγματικότητα την πρώτη φάση δημιουργίας υποδομών για την ανάδειξη του αρχαιολογικού και φυσικού πλούτου της περιοχής, αφού σκοπός του ήταν ο καθαρισμός των τειχών της ακρόπολης από την βλάστηση, η ανασκαφή δύο ιερών χώρων στην περιοχή της ακρόπολης και η διασύνδεση της αρχαιολογικής θέσης των Μαρμαρουνίων με τα προαναφερθέντα ιερά, την ακρόπολη του Αγίου Φωκά και στη συνέχεια τα λατομεία στη δυτική κλιτύ του λόφου και τη νεκρόπολη της Κυμισάλας, μέσω ενός περιπατητικού μονοπατιού με προδιαγραφές εγκεκριμένες από το ΥΠ.ΠΟ. Με τη δράση αυτή το Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών απέδωσε στην τοπική κοινωνία τις πρώτες ολοκληρωμένες περιπατητικές διαδρομές και τους πρώτους επισκέψιμους αρχαιολογικούς πυρήνες.
